MAKALELER

 

 

 

Şunu da söylemek lazım; araçların rayiç bedeli arttıkça, alınacak değer kaybı tazminatı da yüksek oluyor. Mesela, geçen senelerde ortalama değer kaybı tazminatı olarak 2-3 bin liralar ödenirken; bugünlerde araçların rayiç bedelleri arttığı için bu rakam 5-7 bin liralara kadar çıkmış durumda. Peki, değer kaybı tazminatı nedir, nasıl alınır? Sorularla anlatayım.

HER HASARA TAZMİNAT ÖDENMEZ

1) Değer kaybı tazminatı nedir?
Kaza sonrası hasar gören araçlar hem TRAMER kayıtlarında hasarlı araç olarak geçiyor hem de onarım gördüğünden piyasa rayiç değerinde maddi kayba neden oluyor, yani değer kaybı yaşanıyor. Bu kayıp, trafik sigortasından karşılanıyor. Buna da değer kaybı tazminatı deniyor. Sigorta şirketleri, trafik sigortasından, onarım gören araçlara değer kaybı tazminatı ödüyor.

2) Her sürücü değer kaybı tazminatı alabilir mi?
Tazminattan yararlanabilmeniz için kazada kusursuz taraf olmanız gerekiyor. Kazaya neden olan kusurlu sürücüler değer kaybı tazminatı alamıyor.

3) Değer kaybı tazminatı nasıl hesaplanıyor?
Sigorta şirketleri; aracın rayiç değerine, hasarın boyutuna, aracın kilometresine, ticari amaçlı kullanılıp kullanılmadığına göre bir hesaplama yapıp, çıkan tutarı araç sahiplerine ödüyor. Bu hesaplama yöntemini ise kamu belirliyor.

4) Araçtaki tüm hasarlar için tazminat ödeniyor mu?
Hayır; mini onarım ile giderilen basit kaporta, plastik tampon onarımları, cam, radyo-teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamında yapılan onarımlar için değer kaybı tazminatı ödenmiyor.

İTİRAZ HAKKINIZ VAR
5) Araçta oluşan tüm hasar için tazminat alınabilir mi?
Hayır; aracın rayiç değerinin yüzde 25’ini aşan değer kaybı talepleri ödenmiyor.

6) Taksi, kiralık araçlar gibi ticari amaçlı kullanan araçlar da tazminat alabiliyor mu?
Alabiliyor, ancak değer kaybı tazminatının yüzde 50’si ödeniyor.

7) Tazminat için model ya da kilometre sınırı var mı? Tazminat alabilmek için aracı satmam mı gerekiyor?
Her model için tazminat ödeniyor. Kilometreye göre de tazminat tutarı değişiyor. 150 bin kilometre ve üzeri araçlarda tazminat tutarı diğerlerine göre düşük oluyor. Tazminat almak için araç satılacak diye bir kural yok, hasar sonrası tazminat ödeniyor.

8) Tazminat için kime, nasıl başvurulacak?
Kazası tespit tutanağı ve değer kaybı talep edilen araca ilişkin hasar ekspertiz raporu ile hasar fotoğrafları, aracın ruhsat fotokopisi, sürücü belgesi sigorta şirketine bizzat ve yazılı olarak müracaat edeceksiniz. Başvuruyu sigorta şirketinin internet sitesi üzerinden de yapabiliyorsunuz. Sigorta şirketi gerekli hesaplamayı yapıp, çıkan değer kaybı tazminatını bankaya yatıracak. Tazminat talebi için aracı kurum veya kişilere başvurmanıza gerek yok.

9) Sigorta şirketinin ödediği tazminat az gelirse, itiraz hakkım var mı?

Var; Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz. Başvurular 4 ay gibi kısa bir sürede çözüme kavuşuyor.

10) Tazminat bir kere mi ödeniyor, her kaza sonrası da başvurulabilir mi?
Sürücü senede kaç kazaya karışırsa karışsın, her seferinde değer kaybı tazminatı alabiliyor.

Araç Değer Kaybı

Meydana gelen trafik kazasında hasar gören motorlu aracın bu hasar nedeniyle piyasa değerinde oluşan azalma olarak ifade edilebilir.

Bir örnekle açıklayacak olursak; daha önce hasar görmemiş bir aracın piyasa değeri 50 bin TL iken, karışmış olduğu bir kazada hasarlanması durumunda aracın piyasa değerinin 45 bin TL‘ye düştüğü varsayılırsa, aradaki 5 bin TL’lik fark araç değer kaybı olarak tanımlanır.

Kazada kusuru bulunmayan sürücünün araç değer kaybını karşılayacak taraf kazaya neden olan sürücüdür. Bu nedenle araç değer kaybının karşılanması aşamasında trafik sigortası devreye girecektir.

Araç Değer Kaybını Talep Edebilme Şartları:

  1. Araçta Değer Kaybı oluşturacak maddi hasarın meydana gelmiş olması,
  2. Meydana gelen kazada %100 kusurlu bulunmuş olmamak,
  3. Kazanın son 2 yıl içerisinde meydana gelmiş olması.

Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü’nce 23.09.2010 tarihinde yayınlanan sektör duyurusu ile araç değer kaybı tespitinin kara araçları branşında ruhsat sahibi sigorta eksperlerince yapılabileceği belirtilmiştir.

Araç değer kaybı hesaplanmasında mutlak ve zorunlu bir formül bulunmamakla birlikte, uygulamada en sağlıklı ve yargı mercilerince itibar edilen araç değer kaybı hesaplanma şekline göre;

Araç değer kaybı hesaplanacak aracın;

* Hasar geçmişi ve niteliği

* Kilometresi

* Marka ve model bilgisi, aracın donanımı,

* Aracın yaşı/Üretim yılı

* Kaza öncesi nakit değeri

*Trafiğe çıkış tarihi

**Onarım yeri,

**Hasarlanma şekli,

**Plastik parça istisnaları vb.  pek çok faktör dikkate alınarak hesaplama yapılmaktadır.

Araç Değer Kaybı Davalarında Zamanaşımı Süresi:

Araç dğer kaybı tazminatı taleplerinde zamanaşımı süresi 2 yıldır. 2 yıl içinde aracınızla yapmış olduğunuz kazalara ilişkin meydana gelen değer kaybı zararınızı talep edebilirsiniz.

Hasarlanan araçlarda oluşan değer kaybı zararı Yargıtay’ın son yıllardaki kararları uyarınca ‘gerçek zarar’ kapsamında değerlendirilmekte ve kazaya sebebiyet veren bir diğer ifade ile kusurlu aracın trafik sigortası ile birlikte araç sahibi ve sürücüsü müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaktadır.

Kaza nedeniyle araç değer kaybına uğrayan araç tek olmayabilir. Kazada sorumluluğu bulunan kişilerin aracında da değer kaybı meydana gelebilir. Ancak trafik sigortası tek bir kişinin araç değer kaybını karşılar, bu kişi kazada sorumluluğu bulunmayan veya sorumluluk oranı az olan kişidir. Kazaya neden olan kişilerin güvencesi ise kasko sigortası olacaktır.

Kasko ve araç değer kaybı ilişkisine bakıldığında; genellikle kasko poliçeleri, onarım nedeniyle ortaya çıkan araç değer kayıplarını teminat altına almaz. Bu nedenle de kasko sigortasından talepte bulunulamaz. Ancak bazı sigorta şirketleri, kasko kapsamında araç değer kaybı güvencesine de yer vermektedir.

Bu doğrultuda, aracınızda meydana gelen değer kaybı miktarı ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından hesaplanarak ‘değer kaybı tespit raporu’ hazırlanmakta ve ilgili kazaya ilişkin hasar evraklarınızla birlikte dosyanız oluşturulduktan sonra kusurlu olan karşı aracın trafik sigortasından, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak(tahkim yoluyla)  tahsil edilebilmektedir.

Zorunlu trafik sigortası: Türkiye’de trafiğe çıkan tüm motorlu taşıt sahipleri için zorunlu bir sigortadır. Yaptırılmadığı durumda ağır cezai yaptırımları vardır. Zorunlu olmasının dışında trafik sigortası kazada mağdur olan tarafın haklarını korumayı, zararlarını en aza indirmeyi amaçlar.

Bu noktada kazada mağdur olan şahısların maddi ve manevi hakları vardır. Bu hakları için dava açabilirler. Borçlar Kanunu’na göre mağdur olan kişinin maddi ve manevi tüm haklarını, masraflarını karşılamak zorunludur. Yaşanan kazalarda hak talep edebilmek için kazanın yaşanmasından itibaren belli bir zamana kadar ilgili yerlere kazanın bildirilmesi gerekir. Yani Trafik sigortasında zararların teminat altına alınması için belli bir takım prosedürler vardır. Kazanın oluş tarihinden itibaren belli bir süre içinde durumun ilgililere bildirilmesi gerekir. Aksi durumda zararlar teminat kapsamından çıkar.

Aracınızın Değer Kaybını Alabilmeniz için Şartlar;

  1. Aracınızın kilometresi 163.000’i geçmemiş olması gerekir.
  2. Kazada en az %50 haklı tarafolmalısınız. %100 kusurlu taraf aracının değer kaybını talep edemez.
  3. Değer kaybı başvurularının iki yıllık zamanaşımı vardır ve bu süre içerisinde eğer başvuru yapılmazsa kazazede bu hakkını yitirir.
  4. Araç eğer daha önceden kaza geçirdiği ve tamir gördüğü işlemlerin aynısını tekrar ederse araçta bir değer kaybı olmadığından değer kaybı alınamaz.

DEĞER KAYBI NASIL HESAPLANIR?

Değer Kaybı, aracın, markası, modeli, yaşı, kilometresi, rayiç değeri, aracın hasar gören aksamı, hasar geçmişi vb. kriterlere göre, Hazine Müsteşarlığına bağlı eksperler aracılığıyla, piyasa analiz yöntemine göre ve müsteşarlıkça yayınlanan hesaplama formülüne göre hesaplanır.

KAZANÇ KAYBI NEDİR?

Kazanç kaybı, trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması veya yerine araç kiralanmak zorunda kalınması nedeniyle meydana gelen zarardır.

MALULİYET TAZMİNATI NEDİR ?

Maluliyet Tazminatı, trafik veya iş kazası nedeniyle meydana gelen bedensel zararlardır. Kazazedenin kaza nedeniyle uğradığı geçici iş göremezlik ve kalıcı iş göremezlik tazminatları bu kapsamdadır.

MALULİYET TAZMİNATI NASIL TAHSİL EDİLİR?

Trafik kazalarında Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) teminat limitleri ölçüsünde bu zararı tazminle yükümlüdür. İş kazalarında iş yerinin mesleki sorumluluk sigortası varsa bu sigorta teminatı limitleri kapsamında sigorta şirketine müracaat ederek, yoksa işverene müracaat ederek tahsil edilir.

MALULİYET TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR ?

Maluliyet tazminatı, aktüer ve bilirkişilerce belirli formüllere göre kazazedenin yaşı, kusuru, eğitim durumu, geliri, geçici ve kalıcı maluliyet-iş göremezlik oranı vb. kriterlere göre hesaplanır.

DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI NEDİR?

Destekten yoksun kalma tazminatı, trafik veya iş kazası nedeniyle vefat eden kişinin destek olduğu veya destek olma ihtimalinin olduğu, annesi, babası, çocuğu, eşi veya kardeşleri için vefat eden kişinin desteğinden yoksun kalınması nedeniyle uğradıkları zararın karşılığıdır

DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR ?

Destekten yoksun kalma tazminatı, aktüer veya bilirkişilerce belirli formüllere göre vefat eden kişinin yaşı, eğitim durumu, geliri, sosyal ve ekonomik durumu medeni hali, ileride evlenme ihtimali, bakiye ömrü vb. gibi kriterlere göre hesaplanır.

DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI NASIL TAHSİL EDİLİR?

Trafik kazalarında Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) teminat limitleri ölçüsünde bu zararı tazminle yükümlüdür. İş kazalarında iş yerinin mesleki sorumluluk sigortası varsa bu sigorta teminatı limitleri kapsamında sigorta şirketine müracaat ederek, yoksa işverene müracaat ederek tahsil edilir.

 

İLETİŞİM

TEL:0850 220 28 85

info@hukuktuna.com

MERKEZ ŞUBE

Marmara Mah. 9. Sk. No: 2 Daire:18
Beylikdüzü – İstanbul

BURSA ŞUBE

Beşevler Mah.Yıldırım Cad.
Karya Güçlü Plaza No:254-A/25
Nilüfer/Bursa

 

Whatsapp Destek Hattı